Sau hơn một năm phải định tuyến lại qua Mũi Hảo Vọng đầy tốn kém, ngành vận tải biển đang đón nhận những tín hiệu tích cực về việc khôi phục lộ trình qua kênh Suez. Tuy nhiên, “cánh cửa” này sẽ mở rộng đến đâu, và liệu giá cước cùng lịch trình tàu có ngay lập tức ổn định? Dưới đây là những phân tích và khuyến nghị chiến lược cho chủ hàng trong 6-12 tháng tới.

Thận trọng từng bước: Chiến lược “thí điểm” của các hãng tàu

Dù tín hiệu mở cửa đã xuất hiện, sự trở lại của các đội tàu qua Biển Đỏ sẽ không diễn ra ồ ạt. Theo thông tin từ Cơ quan Quản lý Kênh đào Suez (SCA) và các hãng tàu lớn, lộ trình hồi quy sẽ được thực hiện theo phương thức “thí điểm và mở rộng dần”.

Các hãng vận tải đang đánh giá an ninh theo từng khung giờ và từng tuyến cụ thể. Tốc độ khôi phục sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào tính ổn định của các hành lang an ninh và hiệu quả của các đoàn tàu hộ tống. Một rào cản tài chính lớn vẫn còn đó: phí bảo hiểm chiến tranh và phụ phí an ninh. Nếu các loại phí này không giảm tương ứng với mức độ rủi ro thực tế, nhiều hãng tàu sẽ vẫn duy trì một phần đội tàu đi vòng qua Mũi Hảo Vọng để phòng ngừa rủi ro. Do đó, trong giai đoạn chuyển giao, mạng lưới vận tải toàn cầu dự kiến sẽ vận hành theo mô hình “lai” giữa hai lộ trình.

Lời khuyên cho hàng hóa nhạy cảm về thời gian: Chủ hàng nên áp dụng chiến lược “chân trong chân ngoài”. Hãy khóa giá cố định cho một phần khối lượng hàng hóa, phần còn lại nên neo theo các chỉ số thị trường để linh hoạt chuyển đổi. Điều này giúp doanh nghiệp không bị động hay phá vỡ cấu trúc lợi nhuận (P&L) khi hãng tàu đột ngột thay đổi lộ trình.

Tương quan giữa Giá cước và Lịch tàu: Liệu có quay về mốc 2023?

Nếu kênh Suez thông suốt hoàn toàn, thời gian vận chuyển từ Châu Á đi Châu Âu và Bờ Đông Hoa Kỳ sẽ rút ngắn đáng kể (khoảng 10-14 ngày). Về lý thuyết, điều này sẽ kéo giá cước giảm về gần mức nền của năm 2023.

Tuy nhiên, thị trường cần đề phòng hiệu ứng “whiplash” (cú giật ngược). Khi lượng lớn tàu đồng loạt đổi hướng, các cảng trung chuyển có nguy cơ bị dồn ứ cục bộ, dẫn đến việc các hãng tàu phải hủy chuyến (blank sailings) để cân bằng lại mạng lưới. Tình trạng thiếu hụt vỏ container rỗng cũng có thể xảy ra cục bộ tại các depot nội địa. Vì vậy, giá cước có thể giảm nhanh, nhưng độ tin cậy của lịch tàu sẽ cần thêm nhiều chu kỳ nữa để thực sự ổn định.

“Sổ tay tác nghiệp” cho chủ hàng trong giai đoạn chuyển giao

Để giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn thị trường “bật – tắt” thất thường này, doanh nghiệp cần chủ động điều chỉnh kế hoạch:

  1. Quản trị tồn kho: Điều chỉnh mức tồn kho an toàn và thời gian giao hàng (lead time) dựa trên kịch bản hành trình được rút ngắn. Nên giảm dần mức đệm an toàn nhưng vẫn cần giữ một khoảng dự phòng “chống sốc” trong những tháng đầu.
  2. Đa dạng hóa điểm đến: Đừng bỏ trứng vào một giỏ. Hãy phân chia cảng dỡ hàng (giữa Tây/Đông Địa Trung Hải, Bắc Âu/Bờ Đông Mỹ) và đa dạng hóa tuyến vận tải để tránh phụ thuộc vào một điểm nghẽn duy nhất.
  3. Minh bạch hóa chi phí: Chuẩn hóa các điều khoản về rủi ro chiến tranh và phụ phí trong hợp đồng. Cần làm rõ chỉ số áp dụng, mốc thời gian hiệu lực và điều kiện điều chỉnh giá.
  4. Sẵn sàng về chứng từ: Xây dựng sẵn danh mục chứng từ (checklist) cho các tình huống tàu đổi tuyến đột xuất (thông báo thay đổi, xác nhận phụ phí…) để rút ngắn thời gian xử lý và hạn chế tranh chấp lưu kho bãi.

Nếu kênh Suez thực sự mở cửa ổn định trở lại, giá cước sẽ hạ nhiệt nhanh hơn tốc độ phục hồi của lịch tàu. Ba tháng đầu tiên của quá trình này nên được xem là giai đoạn “học lại” nhịp điệu của chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp nào duy trì được sự kỷ luật trong hợp đồng, linh hoạt trong phương án vận tải và quản trị tốt tồn kho sẽ là người nắm giữ lợi thế, thay vì bị cuốn theo những cú xoay chuyển đột ngột của thị trường.

 

Bài viết liên quan